mO2Ji. Bir sürücünün başına gelebilecek en kötü durumlardan bir tanesi triger kayışının kopmasıdır. Peki ya triger kayışı nedir ve koparsa ne olur? Triger Kayışı, motor krank milini eksantrik miline veya eksantrik millerine bağlayan dişli bir kayıştır. Bir triger kayışı eksantrik milini krank mili konumuna göre senkronize eder. Böylece valfler pistonların konumuna göre uygun zamanlamada açılır ve kapanır. Eksantrik milleri krank milinin tam 1/2 hızında döner. Yani krank mili iki devir eksantrik mili bir devir döner. Günümüz araçlarının sahip olduğu motorların çoğunda triger kayışı devirdaim pompasını hareket ettirir. Ayrıca bazı araçlarda direksiyon hidrolik pompası ve yağ pompası da triger kayışından güç almaktadır. Triger kayışlarında bir denge şaftı, bir ara şaft ve bir enjeksiyon pompası da bir krank mili ile senkronize çalışmalıdır. Triger kayışının doğru çalışabilmesi için doğru bir gerginlikte olması gerekir. Bu sebeple gergi makarası adı verilen bir parça bulunur. Eski araçlarda gergi makarası manuel el ile ayarlanırken, günümüz araçlarında otomatik triger kayışı gergisi vardır. Triger kayışı çok fazla gevşerse diş atlayabilir. Buna sente atlaması adı verilir. Bunun sonucunda motorun zamanlaması bozulabilir. Triger kayışı değiştirilirken, uzman birisinden yardım almak gerekir. Çünkü Krank mili ve eksantrik mili birbirinerine göre hizalanmalıdır. Eğer hiza bozulursa sente atlar ve krank mili ile eksantrik mili farklı pozisyonlarda çalışır. Triger Kayış ve Triger Zincir Arasındaki Farklar Otomobilinizin trigerinin kayış mı zincir mi olduğunu bilmenizde çok büyük fayda vardır. Günümüz araçlarının bir çoğunda triger kayışı yerine zincir kullanılmkatadır. Kayış kullanılan araçların trigerleri belirli bir kilometrede veya yılda değiştirilmeidir. Ancak zincir bazen motorun kendisi kadar uzun süre dayanabilir. Aracınızın trigerinin kayış mı zincir olduğunu anlamanın en iyi yolu, kullanım klavuzunu kontrol etmektir. Eğer elinizde kullanım klavuzu yoksa bunu aracınızın markasının internet sitesinden edinebilirsiniz. Ancak hala edinemezseniz aracınızın markasının bağlı olduğu yetkili servisi arayarak bilgi edinebilirsiniz. Triger Kayışı ve Triger Zinciri Ne Zaman Değiştirilmeli? Triger kayışının ömrü normal kullanım şartlarında 70 bin ile 120 bin kilometredir. Ancak bu kilometreye gelmese bile 4 yılda bir değiştirilmesi gerekir. Ancak aracınızın kullanım kılavuzuna bakarak triger kayışının ne zaman değiştirilmesi gerektiğini öğrenebilirsiniz. Örneğin Honda 84 ay ömür verirken Renault 60 ay veya 90 bin kilometrede değiştirilmesini önerir. Triger zincirinin ömrü ise normal kullanım şartlarında 200 bin kilometreyi geçmektedir. Triger zincidi ne zaman değiştirilir diye soracak olursanız, 200 bin kilometre veya 10 yıl olmakla birlikte. Triger zinciri eskidiği zaman ses yapmaya başlar. Kaputun altında alışık olmadığınız bir ses geliyorsa triger zincirinin değiştirilmesi gerekiyor olabilir. Triger Kayışının Eskidiği Nasıl Anlaşılır? Triger kayışının eskidiği maalesef bir belirti vermez. Triger kayışını gözle kontrol etmek gerekir. Eğer kayışın üzerinde çatlamalar ve yırtılma başlangıçları görüyorsanız mutlaka değiştirmeniz gerekir. Triger Kayışı Koparsa Ne Olur? Triger kayışı koparsa motor artık çalışmayacak. Eğer triger zinciri seyir halindeyken yani sürüş esnasında koparsa; eksantrik mili, motor valflerinden bazılarını açık bırakarak dönmeyi durdurur. Ancak krank mili dönmeye devam eder ve pistonları yukarı aşağıya hareket ettirir. Bu durum pistonların açık kalan valflere çarpmasına neden olur. Bunun soncunda kırık veya bükülmüş valfler, hasarlı pistonlar, eğilmiş piston kolları ve zedelenmiş silindir kapağı ortaya çıkar. Kısaca motoru tamamen yeniden yaptırmanız anlamına gelmektedir. Ancak aracınız stop yani park etmiş haldeyken triger kayışı koparsa marşa basmanıza rağmen motoru çalıştıramazsınız. Triger'in koptuğunu anlamayıp marşa tekrar basarsanız motora çok büyük zararlar verirsiniz.
Bu sebeple triger değişimi sırasında aracınızın soğutma sistemi elemanları ve kayışlarını da eğer gerekli ise değiştirmeyi ihmal etmeyiniz ve mutlaka bu konuya dikkat ediniz. Soğutma sistemi elemanları, devirdaim su pompası, termostat, radyatör ve bunların bağlantı borularıdır kayışı setinde neler var?Konforlu sürüş deneyimi için motorun vazgeçilmez parçaları arasında yer alan triger setinde neler var sorusunun cevabı olarak, triger seti içeriği kayış, gergi bilyası ve devir daim pompasından oluşur denilebilir. Triger kayışı krank mili ve eksantrikleri aynı hizada tutmaya ve onların dönmesine yardımcı setinde V kayışı var mı?Genellikle triger seti ile birlikte V kayışı da değiştirilir. Kontrolleri yapan ustanın sizi bu konuda uyarması gerekirdi. V kayışı koptuğu zaman motora büyük zararlar verebilir. Klima motoru, şarj dinamosu, direksiyon, devirdaim pompası ve birçok donanım bu kayışa triger tekrar takılır mı?Eski kayışı tekrar takarak işinizi şansa bırakmış olursunuz. Zaten triger kayışının sökülüp takılması baya bir işçilik gerektirdiğinden maliyetlidir. Bu yüzden hazır eski kayış sökülmüşken yenisiyle değiştirmek en sağlıklı ve ekonomik kayışı değişimi performansı etkiler mi?Hiçbir triger kayışı performansta artış sağlamaz – bu mümkün değildir. Triger kayışınızın değiştirilmesi ve performansta bir artış fark edilmesi, yalnızca en yüksek verimlilikte çalışan motorun ve iyi bir önlem için iyi bir plasebo etkisinin atılmasının bir karışımıdır!Triger seti kaç parçadan oluşur?Triger sistemi temelde üç parçadan oluşuyor Yazımızın esas konusu olan triger kayışı, gergi bilyesi ve devirdaim zinciri değişimi nasıl Anlaşilir?Zincirin Değişmesi Gerektiği Nasıl Anlaşılır? Triger zinciri genelde kopmadan değişimi geldiğini size sesli olarak hissettirir. Başlarda ufak metal sesi ile başlar ve daha sonra ise şıkır şıkır ses gelir. Daha da inat ederseniz muhtemelen ses artacak ve bir zaman sonra kayışı kaç km de bir değişir?Günümüzdeki araçlardaki v kayışı her 60 bin kilometrede bir değişmelidir. Yaklaşık 4 yılda bir v kayışının değiştirilmesi gerekebilir. V kayışı kauçuk bir parça olması nedeni ile kilometre dolmadan da değişimi yapılabilir.
Araç bakım ve onarımı bölümündeki bu yazımızın konusu triger kayışı olacak. Triger kayışı nedir. Triger kayışı ne işe yarar, triger kayışı nasıl çalışır gibi merak edilen sorulara cevaplar arayacağız. Triger kayışı ne zaman değişmeli ve ömrü ne kadardır gibi konulara değineceğiz. İlk önce triger kayışı nedir açıklayalım. Motorlarda, krank milinden, eksantrik miline hareket ileten, krank mili ile eksantrik milin hareket zamanlama senkronizasyonunu sağlayan kayışa Triger kayışı denir. İng timing belt Genellikle kemerin ömrünü uzatmak için naylon takviyeli kordlarla birlikte yüksek kaliteli kauçuktan üretilmiştir. Motorun tasarımına göre pek çok durumda su pompası da hareketini triger kayışından alır. triger kayış ve gerdirme mekanizması aparatları Triger kayışı aracın neresindedir? Triger kayışının arabanın içindeki konumu Peki triger kayışı aracın neresindedir? Aracın motor kısmındadır. Bazı araçlarda iletimin kayış yerine zincirle sağlandığını da ifade etmek gerekir. Genellikle birlikte çalıştığı dişli sistemini koruyan bir kapağın ardındadır. Yukarıdaki video Acaba triger kayışını kendim değiştirebilir miyim? diye merak ediyorsanız. Evet. Triger kayışı aslında ulaşılması çok da zor olmayan bir yerdedir ve bir parça bilgi ile, siz de aracın triger kayışını kontrol edebilir, hatta değiştirebilirsiniz. Triger kayışı ne işe yarar? Motorlarda krank milinde üretilen dairesel hareketin Eksantrik mile iletilmesi gerekmektedir. Düzgün çalışan bir motor, eksantrik mili ve krank milinin dönüşü arasında hassas bir zamanlama gerektirir. Ancak ikisi arasındaki mesafenin uzun olması ve paralel eksenlerde çalışmalarından dolayı bu iletim kayış vasıtasıyla gerçekleştirilir. Krank ve eksantrik milleri eksenleri arasındaki mesafe uzun olduğu için kayışla hareket kayışla iletilmek zorundadır. Triger kayışı, piston subaplarının zamanlamasını sağlayan eksantrik mile Cam shaft hareketini verir Peki triger kayışı ne işe yarar? sorusunun cevabı sadece iki mil arasında hareket iletmesi midir? Hayır. Triger kayışının görevi, sadece basit bir şekilde hareket iletiminden ibaret değildir. Motorun kamını ve krank milini senkronize eder ve her silindirin uygun zamanda ateşlenmesini sağlar. Bu yüzden triger kayışının önemi çok fazladır. Triger kayışı ne işe yarar ki sadece basit bir kauçuk parçası diye düşünüyorsanız, triger kayışının önemi hakkında hiç bir fikriniz yoktur. Motorun pek çok parçasının senkronize çalışması bu kayış sayesindedir. İngilizcede timing belt zamanlama kayışı denmesi de bu motorunun tipine bağlı olarak Eksantrik mil kam mili yukarıdaki resimdeki gibi iki tane olmayabilir. Bazı motorlarda 1 tane bulunur. Triger kayışının görevi sadece iki mil arasındaki hareket iletiminden ibaret değildir. Motor tasarımına bağlı olarak çoğu durumda su pompasına, hatta enjeksiyon pompasına da hareket iletir. yandaki resim Triger kayışının özelliği dayanımının yüksek olması ve hareket iletiminde sessiz olmasıdır. Triger kayışının çalışması sırasında boşluk oluşmaması için kayış gergi sistemi ile gerdirilmiştir. Yandaki resimTriger kayışı nasıl çalışır? Triger kayışının çalışma prensibi Triger kayışı, motorun krank ve kam şaftına bir dizi kasnak vasıtasıyla bağlanır. Krank mili, motorun yanma odasındaki pistonlardan aldığı dikey hareketi dairesel harekete çevirir. Eksantrik mili ise, yakıtı yanma odasına gönderen ve yanmış gazları egzoz manifoldundan dışarı çıkaran silindir kafası valfleri ve külbütör kolu düzeneğini mili hakkındaki detaylı yazı için BKNZ Kam mili nedir. Ne işe yarar. Kam milinin görevi ve çalışması Triger kayışının çalışması 3D animasyon yukarıda Triger kayışının gerginliğini sağlayan aparat Triger kayışının çalışma prensibi, yüksek hızda dönen miller arasında hareket iletmek, Aynı zamanda motor kam mili ile krank mili arasında senkronizasyon sağlamak üzerine kuruludur. Bu tip hayati bir görevi olduğu için belirli bir gerginlikte tutulması gerekir. Bu gerginliği sağlamak ve korumak için gerdirme kasnakları ve gergi yayları kullanılır.yukarıdaki resim Bu yazıda triger kayışı nedir, triger kayışı ne işe yarar ve triger kayışı nasıl çalışır gibi sorulara cevap vermeye çalıştık. Triger kayışının çalışma prensibi hakkında resimli ve animasyonlu anlatım sunduk. Yeni yazılarda buluşmak dileği ile. İlgili Yazılar
Triger Kayışı Nedir? Triger Kayışı Nedir? Ne İşe Yarar? Triger kayışı, motorun krank mili ile eksantrik milini birbirine bağlayan motor parçasıdır. Motorda oluşan yanma sonucu dönen krank milini eksantrik miline bağlayarak döndüren ve sübapların açılma kapanma zamanlarını belirleyen motorun en kritik parçasıdır. Bazı motorlarda su pompasına da bağlıdır. Triger kayışı eksantrik milini döndürdüğü için ve eksantrik milide belli bir zaman düzenine bağlı olarak sübapları açtığı için motorun çalışabilmesi için belli bir takılma noktası vardır. Buna sente ayarı denir. *Motoru oluşturan parçalar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için motor parçaları ve görevleri sayfasını bakmayı unutmayın. Triger kayışı yapımında cam elyaf maddesi kullanılarak sağlamlığı arttırılmıştır. Yaklaşık olarak ton yük taşıma kapasitesine sahiptir. Ancak buna rağmen sürekli metal dişlilere sürtündüğünden dolayı aşınıp kopabilmektedir. Triger Kayışı Koparsa Ne Olur? Triger Kayışı Koparsa Ne Olur? Triger kayışı motorun bütün zamanlamasını ayarladığı için en kritik parçalardan biridir. Sente ayarında 1,2 derecelik sapma motorun sorunlu çalışmasına neden olur. Daha büyük farklılıklar ise motorun çalışmasına engel olacağı gibi zarar görmesine de sebep olabilir. Bu nedenle triger kayışı bakımları atlanmaması gereken ve orjinal ve sağlam yedek parça kullanılması gerekmektedir. *Motorun çalışma prensibi ve zamanların tanımları hakkında daha fazla bilgi edinmek için motor çalışma prensipleri sayfasına göz atmanızı tavsiye ederim. Seyir halindeyken yani motor çalışır vaziyetteyken triger kayışı koparsa veya sıyırırsa motor krank mili dönmeye devam edecek fakat eksantirik milinin veya millerinin krank miline olan bağlantıları koptuğu için dönmesi duracaktır. Eksantirik milleri durduğunda üzerindeki kamlar kemler, bazı sübapları açık bazılarını kapalı pozisyonda tutacaktır. Hareket halindeki pistonlar açık olan sübaplara çarparak sübapların eğilmesine sebep çarpma sonucu sübaplar eğilecek veya kırılarak pistonlara silindir bloğuna ve silindir kapağına hasar verecektir. Fotoğraflarda da görüldüğü gibi ağır hasarlara neden olacaktır. Triger Kayışı Koparsa Ne Olu? – Silinir Kapağı Triger Kayışı Koparsa Ne Olu? – Motor Bloğu Yukarıda ki fotoğraflarda da görüldüğü gibi aksatılmaması gereken en önemli bakım olan triger kayışı değişimi her 5 yılda veya ortalama ila km arasında değiştirilmesi gerekir, ancak yeni jenerasyon motorlorda değiştirme periyodu kilometreye kadar artırılmıştır. Triger Kayışı Koparsa Ne Olur? Tiger Kayışı Değişimi Prosedürü Triger kayışını kendim değiştirebilirmiyim? Evet biraz el yatkınlığınız ve sabrınız varsa değiştirebilirsiniz. Peki neden sabır gerekiyor? Çünkü eksantirik milini sabit tutma aparatınız olmadığı için biraz eksantirik milini sabit tutmada biraz zorlanacaksınız. Fakat yapılamayacak birşey değil. Temel prensip olarak bilmemiz gerekenler krank mil kasnağında ve eksantirik mili dişlilerinde bulunan çizgileri motor üzerinde verilen markalara denk getirerek kayışı takmamız gerekiyor. Bu markalamalar motordan motora fark göstermektedir. Fakat markalama olduğunu bildiğiniz takdirde değiştirirken markalamaları bulmak çok kolay olacaktır. Herhangi bir motordan örnek vermek gerekirse; Triger Kayışı Değişimi – Eksantirik mili üzerindeki markalamalar- Bu model için markalar birbirine bakacak şekilde ayarlanıyor. Eksantirik millerindeki markalama motor modeline göre değişiklik göstermektedir. Çift eksantirik milli motorlarda çizgiler birbirlerine de bakabilir, silindir kapağı üzerindeki markalarada bakabilir yada külbütör kapağı üzerindeki markalarada bakabilir. Bu nedenle markaların nerede olduğuna dikkat edilmesi gerekiyor. Çift eksantirikli motorlarda dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise emme sübapları ile egzoz sübaplarına kumanda eden miller dişlilerin takılma yönüne göre ayarlanır. Dişli kısmını sökmek istemiyorsanız ki keçeleri değiştirmek için sökmeniz gerekiyor yönlerini karıştırmamanız gerekmekte. Dişlileri, keçeleri değiştirmek için söktüğünüzde tekrar aynı konumda takmanız gerekir. Tek eksantirikli motorlarda triger dkayışı değişimi çift eksantirikliye göre daha kolaydır. Triger Değişimi – Krank mili üzerindeki markalama- Genelde blok üzerinde bu şekilde markalamayı gösteren ince çubuk bulunur. Yedek parça olarak triger kayışını aldığınızda içerisinden talimat çıkar. Bu talimat motor modeline uygun olacağından markalamaları oradan görebilirsiniz. Çıkmasa dahi dediğimiz gibi markalama her motorda farklı yerlerde olsada mantığı bildikten sonra hemen bulabileceksiniz. Son olarak markalamaları ayarladıktan ve kayışı taktıktan sonra gerginliği ayarlamak gerekiyor. Gerginlik ayarı genelde gergi bilyası üzerinde bulunan markalar sayesinde yapılır. Kayışı germeye başladığınızda aşağıdaki fotoğraftaki gibi markalamalar denk gelene kadar gergi bilyası döndürülür. Markalamalar denk geldiğinde gergi bilyası civatası sıkılarak sabitlenir. Zor gözükse de ilk defa yapacaksanız 1 2 denemede yapılabilecek bir bakımdır. Fakat doğruluğundan emin olmadan motoru kesinlikle çalıştırarak test etmeyiniz. Motoru elle çevirerek doğruluğu ve bir tur sonra markaların tekrar aynı yerine geldiğini test edebilirsiniz. Çalışma prensipleri sayfasına dönerek site hakkında bilgi sahibi olabilir veya ana sayfaya giderek yazıları inceleyebilirsiniz. Ana sayfaya dönmek için burayı tıklayabilirsiniz. Kaynak Yazılar Carstechnic tarafından oluşturuldu. Video Youtube Yazar Hakkında Carstechnic Motorların çalışma prensibi yanı sıra arabayı oluşturan parçalar ve sistemlerin anlatıldığı bu siteyi oluşturmaktaki amaç otomobil kullanıcılarının kullandıkları araçlar hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamak ve böylelikle arıza masraflarını minimuma indirmeyi hedeflemekteyiz. Ne kadar bilgi o kadar az arıza demek olduğunu unutmayın.
Zaman içerisinde triger zincirinde de esneme olabilmektedir. Bu esneme değişim vaktinin geldiğini göstermektedir. Aynı zamanda esnemeye bağlı olarak eksantrik zinciri sesi de ortaya çıkmaktadır. Değişim gerçekleşmemesi halinde bu zincir kopacak ve daha büyük sorunlara neden Triger zinciri ses yaparsa ne olur?2 Triger zinciri sesi nasıl Anlaşilir?3 Triger zinciri neden bozulur?4 Triger zinciri değişim zamanı nasıl anlaşılır?5 Triger zinciri değişirken neler değişir?6 Triger zinciri kaç km de değişir?7 Triger zinciri kaç binde değişir?8 Triger zinciri değişimi ne kadar?Triger zinciri ses yaparsa ne olur?Zincir sesi duyulduğunda yapılması gereken hemen bir servise gidip değişimi sağlanmalıdır. Triger Zinciri koptuğu takdirde büyük masraflar sizi bekliyor olacaktır. Trigerin kopmasıyla gerçekleşen adımları şu şekilde sıralayabiliriz; Motor garip bir sesle birkaç tur döner ve stop zinciri sesi nasıl Anlaşilir?Zincirin Değişmesi Gerektiği Nasıl Anlaşılır? Triger zinciri genelde kopmadan değişimi geldiğini size sesli olarak hissettirir. Başlarda ufak metal sesi ile başlar ve daha sonra ise şıkır şıkır ses gelir. Daha da inat ederseniz muhtemelen ses artacak ve bir zaman sonra zinciri neden bozulur?Eğer gereğinden az motor yağı olursa bu zincir esner ve kırılır. Triger kayışının ömrünün uzaması için araç motor yağ bakımının zamanında yapılması gerekmektedir. Hem de bu işlemin kaliteli ve doğru bir motor yağı ile yapılması zinciri değişim zamanı nasıl anlaşılır?Zincirin Değişmesi Gerektiği Nasıl Anlaşılır? Triger zinciri genelde kopmadan değişimi geldiğini size sesli olarak hissettirir. Başlarda ufak metal sesi ile başlar ve daha sonra ise şıkır şıkır ses gelir. Daha da inat ederseniz muhtemelen ses artacak ve bir zaman sonra zinciri değişirken neler değişir?Bu sebeple triger değişimi sırasında aracınızın soğutma sistemi elemanları ve kayışlarını da eğer gerekli ise değiştirmeyi ihmal etmeyiniz ve mutlaka bu konuya dikkat ediniz. Soğutma sistemi elemanları, devirdaim su pompası, termostat, radyatör ve bunların bağlantı borularıdır zinciri kaç km de değişir?Triger kayışının değişimi sadece ömrünü doldurduğu zaman gerçekleştirilmez. 3 yıldan kısa süre içerisinde 90 bin kilometre katedildiyse triger kayışı kontrol edilir ve çoğunlukla değiştirilir. Kısacası 90 bin kilometre ya da 3 yıl içerisinde kayış zinciri kaç binde değişir?Triger kayışının değişimi sadece ömrünü doldurduğu zaman gerçekleştirilmez. 3 yıldan kısa süre içerisinde 90 bin kilometre katedildiyse triger kayışı kontrol edilir ve çoğunlukla değiştirilir. Kısacası 90 bin kilometre ya da 3 yıl içerisinde kayış zinciri değişimi ne kadar?Triger kayışı değişimi fiyatlarına geçmeden önce biraz triger kayışından bahsedelim. Kullanılan araçlarda triger kayışlarının belli bir ömrü vardır….Fiyatlara triger kayışının kendisi dahil Favorit, Felicia, Forman Triger seti değişimi700₺Toyota Corolla triger zincir değişimi fiyatı980₺
triger kayışı değişimi nasıl anlaşilir