Geometrikşekilleri kenar ve köşe sayılarına göre sınıflama / / / Şekil modelleriyle yapılar oluşturma / / / Küp, kare prizma, dikdörtgen prizma, üçgen prizma, silindir ve küre / / / AnlamlarınaGöre Cümleler 4. Yapılarına Göre Cümleler CÜMLE ÇEŞİTLERİ Cümleler, kendini oluşturan sözcüklerin anlamlarına, cümlede bulundukları yerlere, türlerine göre değişik özellikler gösterirler. İşte bu özelliklere göre cümleler dörde ayrılır: 1. Yüklemin Türüne Göre Cümleler 2. Öğe Dizilişlerine Göre Cümleler 3. Cümle kendi başına anlamlı sözler bütünüdür. Cümleler yüklemin türüne, yerine göre; anlamına ve yapılarına göre 4 farklı başlıkta incelenir. Cümlelerin türleri belirli kurallar dahilinde birbirlerinden ayırt edilir. 8sınıf yüklemin türüne göre örnekler, 8.sınıf anlamlarına göre cümleler, 8.sınıf öğe dizilişine göre cümleler, 8.sınıf yapılarına göre cümleler. 8.sınıf isim cümlesi, 8.sınıf fiil cümlesi, 8.sınıf olumlu cümle, 8.sınıf olumsuz cümle, 8.sınıf 8 sınıf cümle türleri PDF test indir. Cümleler özelliklerine göre farklı sınıflara ayrılırlar. Bu ayrımı daha verimli halde kavrayabilmek için bu konuda test çözmek gerekir. Özellikle ortaokul 8. sınıf öğrencileri merkezi sınavlara hazırlanırken bu konuda PDF test kaynağı bulmakta zorlanıyordu. pSHA. Yeni TestlerCümle Türleri Çıkmış SorularCümle türleri isim fiil cümlesi olumlu olumsuz soru kurallı devrik basit birleşik girişik şart iç içe ilgi sıralı bağlı cümle… Devamını Oku » Yeni Testleradmin22 Ağustos 2021 Cümle Türleri Konu Testi-2Cümle türleri isim fiil cümlesi olumlu olumsuz soru kurallı devrik basit birleşik girişik şart iç içe ilgi sıralı bağlı cümle… Devamını Oku » DilbilgisiCümle Türleri Konu Testi-1Cümle türleri ile ilgili testi indirmek için linkleri tıklayınız. Cümle türleri isim fiil cümlesi olumlu olumsuz soru kurallı devrik basit… Devamını Oku » DilbilgisiCümle Türleri Çalışma Kağıdı-1Yüklemin türüne göre cümleler, anlamlarına göre cümleler, yüklemin yerine göre cümleler, yapısına göre cümleler. Cümle türleri ile ilgili PDF çalışma… Devamını Oku » Yeni Ders NotuCümle Türleri Ders NotuCümle türleri ders notları, PDF formatında cümle türleri ders notları için aşağıdaki linki tıklayınız. Cümle türleri isim fiil cümlesi olumlu… Devamını Oku » Anlamına Göre Cümleler İle İlgili Test Soruları 1. Aşağıdaki cümlelerden hangisi ünlem cümlesi değildir ? A Aaa, bana ne kadar güzel oyuncaklar almışsın B Eyvah , ocağın üzerinde yemekleri unuttum C Hemen oyuncakları ortalıktan kaldır D Hızla bu evi terk edip gitti 2. Aşağıdaki cümlelerden hangisi olumlu bir eylem cümlesidir ? A Cumhuriyet tarihinin önemli şehirlerinden birisi de Sivas'tır . B Yaptığımız hesaplar her zaman tutmaz . C Öncelikle en fazla olgunlaşmış meyveleri topladılar . D İnsanların kalplerinde türlü düşünceler vardır . 3. Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlam olarak diğerlerinden farklıdır ? A Her yeri aradım ama çorabımı bulamadım . B Ders çalışmak konusunda hiç istekli değilsin . C Ben de insanlarla sohbet etmeyi seviyorum. D Maalesef bu konuda senin görüşlerini sormadık 4. "Son gelen faturayı görmedim ." Yukarıdaki cümle ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir . A olumlu-isim B olumsuz-isim C olumlu-fiil D olumsuz-fiil 5. Aşağıdaki cümlelerden hangisi olumsuzdur ? A İki arkadaş bugün birlikte zaman geçirecekler . B Dedem bayramda hepimize harçlık verir . C İki aydır bir gün bile dinlenmeden çalışıyor . D Bahçenin toprağı o kadar sertleşmiş ki kazamıyor . 6. 1. Annem temiz mi temiz bir kadındır 2. Bu işlerin hepsini yalnız başına mı bitirdin 3. Ne mektup geliyor ne haber senden 4. Buradan şehir merkezine nasıl gidiliyor Yukarıdaki cümlelerden hangisinde soru anlamı vardır ? A 1-2 B 3-4 C 2-4 D 1-3 7. Aşağıdaki cümlelerden hangisi biçimce olumlu anlamca olumsuzdur ? A O günden beri kendi işimi kendim yaparım . B Beni ne sen anladın ne de o anladı . C Çoğu zaman memleket hasreti çektim . D Hatırını hiç mi sormadım . 8. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi olumsuz olmasına rağmen cümlenin anlamı olumludur ? A Seni sevmez miyim hiç ? B Bu zamanda insanlara laf anlatmak zor . C Niçin beni hiç aramadın günlerdir ? D Telefonun başında çaresizdim . 9. Aşağıdaki cümlelerden hangisi biçimce olumsuz anlamca olumludur ? A Eski başarılarına bir türlü yaklaşamadı . B Yıllardır bu ülkede tek başına yaşıyor . C Arkadaşlarının anlattıklarından hiç şüphelenmedi . D Bana söylediklerini duymuyor değilim . 10. Aşağıdakilerden hangisi olumlu bir soru cümlesidir ? A Dışarıdan gelen sesleri duymadın mı B Beklediğin haber bugün mü gelmiş C Güzel mi güzel bir araba almışlar Cevap Anahtarı 1 D 2 C 3 C 4 D 5 D 6 C 7 B 8 A 9 D 10 B 11-B 12-C Bu konumuzda Anlamlarına Göre Cümleler dersini işleyeceğiz. Anlamlarına göre cümleler aşağıdaki çeşitlerde İçeriği1 Anlamlarına Göre Öneri Teklif Varsayım Eleştiri Öz Eleştiri Davranış Ön Yargı Peşin Hüküm Uyarı Görüş Yakınma Şikayet Hayıflanma Pişmanlık Sitem Küçümseme Azımsama Şaşırma Beklenti Özlem Hasret Tasarı Tahmin Olasılık İhtimal Çaresizlik Beğeni Onay Bir Düşünceye Katılma Abartma Endişe Kaygı Gözlem Kesinlik Bildiren Kararlılık Bildiren Kararsızlık Bildiren Eşitlik Bildiren Bilinenin Soruyla Vurgulandığı Öneri Teklif Varsayım Eleştiri Öz Eleştiri Davranış Ön Yargı Peşin Hüküm Uyarı Görüş Yakınma Şikayet Hayıflanma Pişmanlık Sitem Küçümseme Azımsama Şaşırma Beklenti Özlem Hasret Tasarı Tahmin Olasılık İhtimal Çaresizlik Beğeni Onay Bir Düşünceye Katılma Abartma Endişe Kaygı Gözlem Kesinlik Bildiren Kararlılık Bildiren Kararsızlık Bildiren Eşitlik Bildiren Bilinenin Soruyla Vurgulandığı CümlelerÖneri Teklif CümleleriVarsayım CümleleriEleştiri CümleleriÖz Eleştiri CümleleriDavranış CümleleriÖn Yargı Peşin Hüküm CümleleriUyarı CümleleriGörüş CümleleriYakınma Şikayet CümleleriHayıflanma CümleleriPişmanlık CümleleriSitem CümleleriKüçümseme CümleleriAzımsama CümleleriŞaşırma CümleleriBeklenti CümleleriÖzlem Hasret CümleleriTasarı CümleleriTahmin CümleleriOlasılık İhtimal CümleleriÇaresizlik CümleleriBeğeni CümleleriOnay Bir Düşünceye Katılma CümleleriAbartma CümleleriEndişe Kaygı CümleleriGözlem CümleleriKesinlik Bildiren CümlelerKararlılık Bildiren CümlelerKararsızlık Bildiren CümlelerEşitlik Bildiren CümlelerBilinenin Soruyla Vurgulandığı CümlelerBu cümleleri inceleyelimÖneri Teklif CümleleriBir sorunu çözmek veya daha iyiye ulaşmak için görüş ve düşüncelerin öne sürüldüğü ya da Teklif Cümlelerine Örnekler» Daldaki elmayı almak için merdiven kullanmalısın.» Bu işe sabırlı yaklaşmanız daha doğru olacak.» Konuyu iyice anlamak istiyorsan, önce tekrar et, sonra da bol bol soru CümleleriGerçekleşmemiş bir olayın gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşmiş bir olayın hiç gerçekleşmemiş gibi kabul edildiği cümlelerdir. Varsayım anlamı taşıyan yargılarda genellikle “tutalım ki, diyelim ki, farz edelim, düşün ki” gibi ifadelere yer Cümlelerine Örnekler» Diyelim ki bu uçağa yetişemedin.» Bir an için rüyalarının gerçekleştiğini düşün.» Tut ki puanın yetmedi ve üniversiteye CümleleriBir yapıtın, bir insanın veya bir durumun doğru ya da yanlış yönlerini belirten cümlelerdir. Eleştiri, olumlu eleştiri ve olumsuz eleştiri olmak üzere ikiye Cümlelerine Örnekler» Konuları açık ve anlaşılır bir dille ele almış.» Hakem, son maçı çok iyi cümlelerde hoşa giden yönler belirtildiğinden olumlu eleştiri yapılmıştır.» Bu firmanın ürünleri eskisi kadar kaliteli değil.» Kimi öyküleri, öykü olmaktan çok köşe cümlelerde de hoşa gitmeyen, eksik görülen yönler belirtildiğinden olumsuz eleştiri Eleştiri CümleleriBir kişinin kendi davranışları üzerinde yürüttüğü yargıları içeren Eleştiri Cümlelerine Örnekler» Zamanı iyi kullanmadığım için sınavda başarısız oldum.» On dört yaşına geldim ama hâlâ güzel yazmayı öğrenemedim.» Düşünmeden konuşarak arkadaşımın kalbini CümleleriBirine veya bir şeye karşı sergilenen hâl, hareket, muamele, tavır ve tutumları anlatan Cümlelerine Örnekler» Yıllardır görmediği dayısına doyasıya sarıldı.» Ev sahibi bizi çok sıcak Yargı Peşin Hüküm CümleleriBir kişi veya bir durumla ilgili belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargıları belirten Hüküm Cümlelerine Örnekler» Bu işi kesinlikle başaramayacak. Olumsuz ön yargı» Bu kitap bu yılın en çok okunan kitabı olacak. Olumlu ön yargı» Ben zaten onun suçlu olduğunu baştan CümleleriKişi ya da kişileri yanlış davranışlardan uzak tutmak için bir konu, sorun ya da olumsuz bir durum ile ilgili ikaz ve hatırlatmaları içeren Cümlelerine Örnekler» Kışın zincir takmadan yola çıkmayın.» Üzerime bu kadar gelmeyin.» Dilini tutmayı öğrenemezsen etrafında kimsecikler CümleleriBir olay, varlık veya düşünce üzerinde varılan yargıyı belirten Cümlelerine Örnekler» Resim sanatı insanı dinlendirir.» Hepimiz hatalarımızdan ders çıkarmalıyız.» Bu projedeki eksikleri Şikayet CümleleriBir durumdan duyulan rahatsızlığı ifade eden Cümlelerine Örnekler» Gittiğinden beri hiç aramadı.» Nerede nasıl davranacağını bir öğrenebilse.» İnsanlar hâlâ uğradıkları haksızlıklara ses CümleleriBir kişinin herhangi bir olaydan veya yapmadığı bir işten dolayı duyduğu üzüntüyü anlatan Cümlelerine Örnekler» Öğretmenin anlattıklarını keşke defterime yazsaydım.» Gençlikte bir güzel gezip eğlenmek varmış.» Zavallı kedi soğukta çok CümleleriYapılan bir hata veya yanlış sonucunda duyulan üzüntüyü belirten Cümlelerine Örnekler» Keşke ona bu sözleri söylemeseydim.» Bu arabayı almamız bir hataydı.» Buzlu yolda bu kadar hızlı araba cümleleri ile pişmanlık cümleleri arasındaki fark şudur Hayıflanma cümlelerinde yapılmayan bir işten dolayı duyulan üzüntü anlatılır, pişmanlık cümlelerinde ise yapılan bir işten dolayı duyulan üzüntü söz CümleleriBir kimsenin yaptığı bir hareketten dolayı duyulan üzüntünün, kırgınlığın dile getirildiği Cümlelerine Örnekler» Davete bir beni çağırmamışsın.» İnsan, kendisine bunca emeği geçen insanı bir kere de olsa arayıp sorar.» Bir yudum mutluluğu bize çok gördünüz.» Sitem cümleleri ile yakınma cümleleri arasındaki fark şudur Sitem cümlelerinde bir durumdan veya bir kişiden duyulan rahatsızlık kişinin kendisine söylenir, yakınma cümlelerinde ise bir durumdan veya bir kişiden duyulan rahatsızlık başkalarına CümleleriBir kişiye veya bir olaya değer vermeme, onu küçük görme, önemsememe, hafife alma anlamı taşıyan Cümlelerine Örnekler» O da güya okuyacak da adam olacak.» Bu maçı kazanıp da şampiyon olacakmış.» Sen kim, sanatçı olmak kim!Azımsama CümleleriBir şeyin miktarca az olduğunu, yetersiz görüldüğünü ifade eden Cümlelerine Örnekler» Bir tanecik mi ayakkabın var?» Bu kadarcık ücretle çalışamam.» Günlerdir çalışıyorsun, ne kadar az iş CümleleriBeklenmeyen bir durum karşısında ne yapacağını, nasıl davranacağını bilememe, hayrete düşme anlamı taşıyan Cümlelerine Örnekler» Böyle ansızın gideceğini hiç düşünmemiştim.» Sınav sonucunu çok yüksek beklerken düşük gelmesin mi!» Ne, demek doktor oldun!Beklenti CümleleriGerçekleşmesi beklenen davranış ve işleri bildiren cümlelerdir. Beklentiler bazen gerçekleşir bazen Cümlelerine Örnekler» Sınavdan yüksek not almayı umuyorum.» Bizi bu sefer daha sıcak karşılayacağını düşünmüştük.» Annem doğum günümde bana en sevdiğim oyuncağı Hasret CümleleriGeçmişte yaşanan günlerin tekrar yaşanma isteğini ya da bir yeri veya kişiyi görme isteğini dile getiren Cümlelerine Örnekler» Yıllardır görmediğim köyüm burnumda tütüyor.» Eskiden bayramlar bir başka kutlanırdı.» Fırsat olsa da onu tekrar CümleleriGelecekte yapılması planlanan işlerin belirtildiği Cümlelerine Örnekler» Önümüzdeki ay tatile çıkmayı düşünüyorum.» Bu işin altından başarıyla kalkmayı CümleleriAkla, sezgilere, gözlemlere veya birtakım verilere dayanarak, olacak bir şeyi önceden kestirebilme sonucunda ortaya çıkan Cümlelerine Örnekler» Annem meraktan patlıyordur şimdi.» Gökyüzü bulutlarla doldu, yağmur yağabilir.» Şu anda öğretmen derse İhtimal CümleleriGerçekleşmesi kesin olmayan bir olayın veya bir durumun ortaya çıkmasının beklenilmesi, umut edilmesi ile ilgili Cümlelerine Örnekler» Tatilde Karabük’e gidebiliriz.» Kim bilir belki yarın, belki yarından da yakın.» Sanıyorum o konu anlatılmadı.» Olasılık cümleleri ile tahmin cümleleri arasındaki fark şudur Olasılık anlamlı cümlelerde “ikilem” söz konusudur. Yani bahsedilen şey için “Öyle de olabilir, böyle de olabilir.” anlamı hakimdir. Tahmin anlamlı cümlelerde bu “ikilemi” görmeyiz. Tahmin anlamlı cümlelerde tecrübelerden hareketle “emin oluş” havası vardır. Olasılık anlamlı cümlelere göre, tahmin anlamlı cümlelerde “kesinlik anlamı” daha CümleleriOlay ve durumlar karşısında yapılabilecek herhangi bir şey Cümlelerine Örnekler»İstesek de istemesek de bu sıkıntıyı çekeceğiz.» Parasızlıktan ne yapacağını bilmiyordu.» Bu olay onun elini kolunu CümleleriBir varlığa veya bir olayın sonucuna yönelik beğenme, takdir etme, övme veya onaylama işini bildiren Cümlelerine Örnekler» Her türlü rezaletin yaşandığı bu çevrede dürüst ve tertemiz bir insan olarak yetişti.» Araba dediğin böyle rahat ve geniş olmalı.» Yazar, olayları sıradanlığa düşmeden güzel bir üslupla Bir Düşünceye Katılma CümleleriYapılan bir işin ya da davranışın yerinde ve doğru olduğunun kabul edildiği Cümlelerine Örnekler» Öğretmenine saygı göstererek yerinde bir davranış sergiledi.» Aferin sana, son saniyede topu potaya atman doğru bir CümleleriBir şeyi olduğundan çok veya az göstererek anlatan Cümlelerine Örnekler» Adam o kadar zayıf ki üflesek uçacak.» Ağlamaktan gözlerinin yaşı kurumuştu.» Pire kadar boyuyla bana kafa Kaygı CümleleriOlumsuz bir durumun gerçekleşme olasılığından dolayı duyulan kaygıyı anlatan Cümlelerine Örnekler» Acaba yolda başlarına bir şey mi geldi?» Bu kadar bekledik ama ya gelmezse…Gözlem CümleleriBir varlığın, durumun veya olayın niteliklerini gözleme dayalı olarak anlatan Cümlelerine Örnekler» Yazarın çalışma masası darmadağındı.» Çocuk bizimle konuşurken sürekli Bildiren CümlelerŞüphe ve olasılık barındırmayan, anlamında kesinlik olan cümlelerdir. Genelde nesnel anlatımlı Bildiren Cümlelere Örnekler» Bu yörenin dereleri kışın donar.» Ders bitmiştir, herkes dışarı çıksın.» Ayılar somon balığını Bildiren CümlelerKararında direnme, kesin karar vermiş olma durumunu belirten Bildiren Cümlelere Örnekler» Hiçbir güç beni annemden ayıramaz.» Sorularına asla cevap vermeyeceğim.» Bu yolda ölmek var dönmek yok benim Bildiren CümlelerHerhangi bir konuyla ilgili olarak karar verememeyi ifade eden Bildiren Cümlelere Örnekler» Acaba kazağı buradan mı alsam, yoksa öteki mağazadan mı?» Tiyatroya mı gitsem, sinemaya mı?Eşitlik Bildiren Cümlelerİki veya daha çok şeyin eşit olması durumunu ifade eden Bildiren Cümlelere Örnekler» Kazandığımız paraları yarı yarıya paylaştık.» Boyca birbirleriyle aynılar.» Elmayı tam ortasından ikiye Soruyla Vurgulandığı CümlelerAmacın soru sormak olmadığı, bilinen bir durumun öne çıkarıldığı veya vurgulandığı Cümle Türüne Örnek» Hangimiz bu kampanyaya katılmak istemeyiz ki?» İnsan sevmez mi?Anlamlarına göre cümleler konu anlatımı, anlam bilgisi konularından, cümlede anlam alt başlığının bir konusudur. İlgili başlıklardan diğer Türkçe konu anlatımlarını da kontrol öğrencilerim; zamir konu anlatıma ait yüzlerce soru içeren testlerimiz Türkçeci Mobil Uygulamasında. Mobil Uygulaması hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Taşıdığı anlama göre cümleleri otuz bir başlık altında inceleyebilirizAnlamlarına Göre Cümleler Kavram Haritası1. Öneri Teklif CümleleriBir sorunu çözmek veya daha iyiye ulaşmak için görüş ve düşüncelerin öne sürüldüğü Daldaki elmayı almak için merdiven kullanmalısın. » Bu işe sabırlı yaklaşmanız daha doğru olacak. » Konuyu iyice anlamak istiyorsan, önce tekrar et, sonra da bol bol soru Varsayım CümleleriGerçekleşmemiş bir olayın gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşmiş bir olayın hiç gerçekleşmemiş gibi kabul edildiği cümlelerdir. Varsayım anlamı taşıyan yargılarda genellikle “tutalım ki, diyelim ki, farz edelim, düşün ki” gibi ifadelere yer Diyelim ki bu uçağa yetişemedin. » Bir an için rüyalarının gerçekleştiğini düşün. » Tut ki puanın yetmedi ve üniversiteye Eleştiri CümleleriBir yapıtın, bir insanın veya bir durumun doğru ya da yanlış yönlerini belirten cümlelerdir. Eleştiri, olumlu eleştiri ve olumsuz eleştiri olmak üzere ikiye Konuları açık ve anlaşılır bir dille ele almış. » Hakem, son maçı çok iyi yönetti. Yukarıdaki cümlelerde hoşa giden yönler belirtildiğinden olumlu eleştiri yapılmıştır.» Bu firmanın ürünleri eskisi kadar kaliteli değil. » Kimi öyküleri, öykü olmaktan çok köşe yazısıdır. Yukarıdaki cümlelerde de hoşa gitmeyen, eksik görülen yönler belirtildiğinden olumsuz eleştiri Öz Eleştiri CümleleriBir kişinin kendi davranışları üzerinde yürüttüğü yargıları içeren Zamanı iyi kullanmadığım için sınavda başarısız oldum. » On dört yaşına geldim ama hâlâ güzel yazmayı öğrenemedim. » Düşünmeden konuşarak arkadaşımın kalbini Davranış CümleleriBirine veya bir şeye karşı sergilenen hâl, hareket, muamele, tavır ve tutumları anlatan Yıllardır görmediği dayısına doyasıya sarıldı. » Ev sahibi bizi çok sıcak Ön Yargı Peşin Hüküm CümleleriBir kişi veya bir durumla ilgili belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargıları belirten Bu işi kesinlikle başaramayacak. Olumsuz ön yargı » Bu kitap bu yılın en çok okunan kitabı olacak. Olumlu ön yargı » Ben zaten onun suçlu olduğunu baştan Uyarı CümleleriKişi ya da kişileri yanlış davranışlardan uzak tutmak için bir konu, sorun ya da olumsuz bir durum ile ilgili ikaz ve hatırlatmaları içeren Kışın zincir takmadan yola çıkmayın. » Üzerime bu kadar gelmeyin. » Dilini tutmayı öğrenemezsen etrafında kimsecikler Görüş CümleleriBir olay, varlık veya düşünce üzerinde varılan yargıyı belirten Resim sanatı insanı dinlendirir. » Hepimiz hatalarımızdan ders çıkarmalıyız. » Bu projedeki eksikleri Yakınma Şikayet CümleleriBir durumdan duyulan rahatsızlığı ifade eden Gittiğinden beri hiç aramadı. » Nerede nasıl davranacağını bir öğrenebilse. » İnsanlar hâlâ uğradıkları haksızlıklara ses Hayıflanma CümleleriBir kişinin herhangi bir olaydan veya yapmadığı bir işten dolayı duyduğu üzüntüyü anlatan Öğretmenin anlattıklarını keşke defterime yazsaydım. » Gençlikte bir güzel gezip eğlenmek varmış. » Zavallı kedi soğukta çok Pişmanlık CümleleriYapılan bir hata veya yanlış sonucunda duyulan üzüntüyü belirten Keşke ona bu sözleri söylemeseydim. » Bu arabayı almamız bir hataydı. » Buzlu yolda bu kadar hızlı araba kullanmamalıydım.» Hayıflanma cümleleri ile pişmanlık cümleleri arasındaki fark şudur Hayıflanma cümlelerinde yapılmayan bir işten dolayı duyulan üzüntü anlatılır, pişmanlık cümlelerinde ise yapılan bir işten dolayı duyulan üzüntü söz Sitem CümleleriBir kimsenin yaptığı bir hareketten dolayı duyulan üzüntünün, kırgınlığın dile getirildiği Davete bir beni çağırmamışsın. » İnsan, kendisine bunca emeği geçen insanı bir kere de olsa arayıp sorar. » Bir yudum mutluluğu bize çok gördünüz.» Sitem cümleleri ile yakınma cümleleri arasındaki fark şudur Sitem cümlelerinde bir durumdan veya bir kişiden duyulan rahatsızlık kişinin kendisine söylenir, yakınma cümlelerinde ise bir durumdan veya bir kişiden duyulan rahatsızlık başkalarına Küçümseme CümleleriBir kişiye veya bir olaya değer vermeme, onu küçük görme, önemsememe, hafife alma anlamı taşıyan O da güya okuyacak da adam olacak. » Bu maçı kazanıp da şampiyon olacakmış. » Sen kim, sanatçı olmak kim!14. Azımsama CümleleriBir şeyin miktarca az olduğunu, yetersiz görüldüğünü ifade eden Bir tanecik mi ayakkabın var? » Bu kadarcık ücretle çalışamam. » Günlerdir çalışıyorsun, ne kadar az iş Şaşırma CümleleriBeklenmeyen bir durum karşısında ne yapacağını, nasıl davranacağını bilememe, hayrete düşme anlamı taşıyan Böyle ansızın gideceğini hiç düşünmemiştim. » Sınav sonucunu çok yüksek beklerken düşük gelmesin mi! » Ne, demek doktor oldun!16. Beklenti CümleleriGerçekleşmesi beklenen davranış ve işleri bildiren cümlelerdir. Beklentiler bazen gerçekleşir bazen Sınavdan yüksek not almayı umuyorum. » Bizi bu sefer daha sıcak karşılayacağını düşünmüştük. gerçekleşmemiş beklenti » Annem doğum günümde bana en sevdiğim oyuncağı Özlem Hasret CümleleriGeçmişte yaşanan günlerin tekrar yaşanma isteğini ya da bir yeri veya kişiyi görme isteğini dile getiren Yıllardır görmediğim köyüm burnumda tütüyor. » Eskiden bayramlar bir başka kutlanırdı. » Fırsat olsa da onu tekrar Tasarı CümleleriGelecekte yapılması planlanan işlerin belirtildiği Önümüzdeki ay tatile çıkmayı düşünüyorum. » Bu işin altından başarıyla kalkmayı Tahmin CümleleriAkla, sezgilere, gözlemlere veya birtakım verilere dayanarak, olacak bir şeyi önceden kestirebilme sonucunda ortaya çıkan Annem meraktan patlıyordur şimdi. » Gökyüzü bulutlarla doldu, yağmur yağabilir. » Şu anda öğretmen derse Olasılık İhtimal CümleleriGerçekleşmesi kesin olmayan bir olayın veya bir durumun ortaya çıkmasının beklenilmesi, umut edilmesi ile ilgili Tatilde Karabük’e gidebiliriz. » Kim bilir belki yarın, belki yarından da yakın. » Sanıyorum o konu anlatılmadı.» Olasılık cümleleri ile tahmin cümleleri arasındaki fark şudur Olasılık anlamlı cümlelerde “ikilem” söz konusudur. Yani bahsedilen şey için “Öyle de olabilir, böyle de olabilir.” anlamı hakimdir. Tahmin anlamlı cümlelerde bu “ikilemi” görmeyiz. Tahmin anlamlı cümlelerde tecrübelerden hareketle “emin oluş” havası vardır. Olasılık anlamlı cümlelere göre, tahmin anlamlı cümlelerde “kesinlik anlamı” daha Çaresizlik CümleleriOlay ve durumlar karşısında yapılabilecek herhangi bir şey de istemesek de bu sıkıntıyı çekeceğiz. » Parasızlıktan ne yapacağını bilmiyordu. » Bu olay onun elini kolunu Beğeni CümleleriBir varlığa veya bir olayın sonucuna yönelik beğenme, takdir etme, övme veya onaylama işini bildiren Her türlü rezaletin yaşandığı bu çevrede dürüst ve tertemiz bir insan olarak yetişti. » Araba dediğin böyle rahat ve geniş olmalı. » Yazar, olayları sıradanlığa düşmeden güzel bir üslupla Onay CümleleriYapılan bir işin ya da davranışın yerinde ve doğru olduğunun kabul edildiği Öğretmenine saygı göstererek yerinde bir davranış sergiledi. » Aferin sana, son saniyede topu potaya atman doğru bir Abartma CümleleriBir şeyi olduğundan çok veya az göstererek anlatan Adam o kadar zayıf ki üflesek uçacak. » Ağlamaktan gözlerinin yaşı kurumuştu. » Pire kadar boyuyla bana kafa Endişe Kaygı CümleleriOlumsuz bir durumun gerçekleşme olasılığından dolayı duyulan kaygıyı anlatan Acaba yolda başlarına bir şey mi geldi? » Bu kadar bekledik ama ya gelmezse…26. Gözlem CümleleriBir varlığın, durumun veya olayın niteliklerini gözleme dayalı olarak anlatan Yazarın çalışma masası darmadağındı. » Çocuk bizimle konuşurken sürekli Kesinlik Bildiren CümlelerŞüphe ve olasılık barındırmayan, anlamında kesinlik olan cümlelerdir. Genelde nesnel anlatımlı Bu yörenin dereleri kışın donar. » Ders bitmiştir, herkes dışarı çıksın. » Ayılar somon balığını Kararlılık Bildiren CümlelerKararında direnme, kesin karar vermiş olma durumunu belirten Hiçbir güç beni annemden ayıramaz. » Sorularına asla cevap vermeyeceğim. » Bu yolda ölmek var dönmek yok benim Kararsızlık Bildiren CümlelerHerhangi bir konuyla ilgili olarak karar verememeyi ifade eden Acaba kazağı buradan mı alsam, yoksa öteki mağazadan mı? » Tiyatroya mı gitsem, sinemaya mı?30. Eşitlik Bildiren Cümlelerİki veya daha çok şeyin eşit olması durumunu ifade eden Kazandığımız paraları yarı yarıya paylaştık. » Boyca birbirleriyle aynılar. » Elmayı tam ortasından ikiye Soru Sormaktan Çok Bilinenin Vurgulandığı CümlelerAmacın soru sormak olmadığı, bilinen bir durumun öne çıkarıldığı veya vurgulandığı Hangimiz bu kampanyaya katılmak istemeyiz ki? » İnsan sevmez mi? Türkçe derslerinde tümceler “Cümle çeşitleri” başlığı altında özelliklerine göre farklı başlıklarda incelenmektedir. Bu başlıklardan biri olan “Anlamlarına göre cümleler“, yüklemlerin üzerlerine almış oldukları anlamlara göre sınıflandırılmaktadır. Örneğin bir cümle yüklemine göre olumlu olabilir, birine emredebilir, soru sorabilir ya da şart Göre CümlelerOlumlu CümleOlumsuz CümleSoru CümlesiEmir CümlesiÜnlem CümlesiŞart Cümlesiİstek CümlesiGereklilik CümlesiAnlam bakımından cümleler şu başlıklarda incelenmektedirAnlamına Göre Cümle Çeşitleri1 Olumlu CümleEle alınan yargının gerçekleştiği, gerçekleşmekte olunduğu ya da ileride gerçekleşeceğinin ifade edildiği cümlelere “Olumlu cümle” denir. Eğer cümlenin yüklemi isim soylu ise bahsi geçen kavramın ya da nesnenin varlığı olumlu olarak değerlendirilir.* Dilimizdeki tüm sözcükler olumludur. Bir sözcüğün olumsuz olması ancak ek almasıyla mümkün olabilmektedir. Dolayısıyla bu tür cümlelerin yükleminde herhangi bir olumsuzluk eki bulunmaz.⇒ Sonunda beklediğimiz güzel haber bize ulaştı. Burada eylem gerçekleştiğinden olumludur.⇒ Çalışmadığı halde en zor dersten geçmeyi başardı.⇒ Ahmet, oldukça zeki ve saygılı bir öğrenciydi.⇒ Dersine geç kalınca hızlıca yürümeye başladı.⇒ İşlerini yetiştirmek için sabaha kadar çizimlerle Bir cümlede ifade edilen yargının hoşa gitmeyen bir durum içermesi o cümlenin olumsuz olduğunu göstermez.⇒ Son günlerde havalar iyice soğudu.⇒ Yıldırım çarpması sonrası 100 koyun Bazı cümlelerde yüklem şekil olarak olumsuz görünse de anlamca olumlu olabilmektedir. Bu tür cümlelere “Anlamca olumlu, biçimce olumsuz” cümleler denir.⇒ Sen ararsın da ben gelmez miyim? Biçim olarak olumsuz görünse de anlamca olumludur.⇒ Aslında köyümü sevmiyor değilim. Seviyorum⇒ Bir de ne göreyim! Masa başında uyuya kalmasın mı? Kalmış2 Olumsuz CümleCümlede ifade edilen yargının gerçekleşmediğini ya da ilerleyen zamanlarda gerçekleşmeyeceğinin ifade edildiği cümlelere “Olumsuz cümle” denir. Yüklemi isim olan cümlelerde ise ele alınan nesnenin ya da kavramın istenen şekilde ya da hiç olmama durumu olumsuzluk ifade eder.* Bu tür cümlelerin yükleminde “-mA, -mAz” olumsuzluk ekleri ya da “yok, değil” gibi olumsuzluk bildiren sözcükler bulunmaktadır.⇒ Verdiğimiz yemek siparişi evimize gelmedi.⇒ Yeni şarkısını pek beğenmediğim.⇒ Maalesef çocuğunuz ders çalışmıyor.⇒ Zannettiğinizin aksine o iyi biri Bazı cümlelerde yüklem şekil olarak olumlu görünse de anlamca olumsuz olabilmektedir. Bu tür cümlelere “Anlamca olumsuz, biçimce olumlu” cümleler denir.⇒ Bu hayatı ne sen ne de ben hak ettik. Hak etmedik⇒ Söylenecek söz mü şimdi bu? Söylenmemesi gereken söz⇒ Bunları duyduktan sonra seninle nasıl iş yaparım? Yapamam⇒ Bu trafikte yola çıkabilirsen çık. Çıkamazsın 3 Soru CümlesiCevap almak, bilgi edinmek ve herhangi bir kuşkuyu gidermek amacıyla oluşturulmuş olan cümlelere “Soru cümlesi” denir. Bir cümlede soru anlamı genellikle yükleme getirilen “mi, mı, mu, mü” ekleriyle yapılabildiği gibi “Soru sıfatları, soru zamirleri ve soru zarfları” ile de sağlanabilmektedir.⇒ Bugün yağmur yağacak mı? Soru “mı” ekiyle sağlanmış.⇒ Beni neden aramadın? Soru anlamı zarfla sağlanmış.⇒ Sınavda hangi konulardan sorumluyuz? Soru anlamı sıfatla sağlanmış.⇒ Bu arabalardan hangisini almak isterdin? Soru anlamı zamirle sağlanmış.⇒ Bu sonuca nasıl ulaştın?UYARI! Bazen soru cümleleri herhangi bir cevap almak için değil çeşitli anlamlar ifade etmek için oluşturulabilir. Bu tür cümlelere “Sözde soru cümlesi” denir. Gerçek Soru Cümlesi⇒ Akşam yemeğini dışarıda yiyelim mi? Evet ya da hayır cevabı beklenir.Sözde Soru Cümlesi⇒ Bu iyiliklerini hiç unutur muyum? Burada herhangi bir cevap beklenmez. Bu cümlede kesin bir şekilde iyiliklerin unutulmayacağı vurgulanmıştır.⇒ Siz benim neler çektiğimi nereden bileceksiniz? Bilemezsiniz⇒ Siz de mi verdiğim ödevleri yapmadınız? Şaşma⇒ Masaya bir salata alabilir miyim?UYARI! Cümleye soru anlamı katan ek ve sözcükler her zaman bir cümleyi “Soru cümlesi” yapmaz. Bu nedenle herhangi bir hataya düşmemek için soru sözcüklerini gördüğünüz anda karar vermek yerine tüm cümleye göz atmanız doğru olacaktır.⇒ Buraya neden gelmediğini hiç anlayamadım.⇒ Hangisini alacağıma bir türlü karar Emir Cümlesiİfade edilen yargının geçekleşmesini ya da gerçekleşmemesini “emir, talimat, komut” şeklinde bildiren ve yüklemi emir kipiyle çekimlenmiş olan tümcelere “Emir cümlesi” denir.⇒ Televizyonun sesini kıs.⇒ Kitaptaki soruları çözün.⇒ Sessiz ol!⇒ Arabanı caddeye park etme!⇒ Yemeğin altını karıştır.* Bazen yüklem gelecek zaman kipinde de bir emir ifade edebilir. Bazen de vurguyla farklı kiplere emir, komut, talimat anlamı yüklenebilir.⇒ Saat herkes burada olacak.⇒ Odayı hemen temizleyelim!5 Ünlem CümlesiSeslenmenin, çağırmanın yer aldığı ve aynı zamanda “sevinç, korku, heyecan, üzüntü, hayret, coşkunluk, acıma, kızgınlık” ifade eden ve vurgu/tonlamanın esas olduğu cümlelere “Ünlem cümlesi” denir. Bu tür cümlelerin sonuna ise ünlem işareti ! konur.⇒ Eyvah, defterimi evde unuttum!⇒ Çabuk kapıyı kapat!⇒ Off yine sınavı geçemedik!⇒ Hey, hemşehrim!⇒ Çocuklar! Zil çalınca burada toplanın.⇒ Ne kadar güzel bir gün!⇒ Ey Türk Gençliği!⇒ Allahım!6 Şart Cümlesiİçinde bir şart anlamı barındıran ve ifade edilen yargının gerçekleşmesi başka bir koşula bağlı olan cümlelere “Şart cümlesi” denir. Şart cümlelerinde “Şart kipini” almış olan bir yan cümle bulunmaktadır ve ana cümledeki yargının gerçekleşmesi bu yan cümledeki şartın gerçekleşmesine bağlanır.⇒ Çok kitap okursan hitabetin güçlü olur.⇒ Eğer bu dönem takdir alırsam babam bana bisiklet alacak.⇒ Hiç durmadan koşarsan toplantıya yetişebilirsin.⇒ Geceleri rahat uyuyabilmek için sorumluluklarını yerine getirmelisin. Bu cümlede şart eki olmamasına bir koşul anlamı bulunmaktadır. 7 İstek CümlesiYüklemde ifade edilen yargının gerçekleşmesini ya da gerçekleşmemesini istemenin söz konusu olduğu cümlelere “İstek cümlesi” denir. Bu cümlelerde bir arzu, dilek ve istek dile getirilir ve yüklem genellikle “-e, -a” istek kipini alır.⇒ Biraz ders çalışalım.⇒ Bu akşam derbiyi bizde izleyelim.⇒ Keşke havalar biraz güzel olsaydı.⇒ Bari bu dersten geçseydik.⇒ Gidip eve Gereklilik CümlesiCümlede ifade edilen yargının gerçekleşmesi gerektiğini yükleme gelen “-meli, -malı” ekiyle gösteren cümlelere “Gereklilik cümlesi” denir. Gerekliliğin yanında bir tavsiye anlamı da bulunabilir.⇒ Bu yarışta rakibini geçmelisin.⇒ Tüm ödevlerini bu akşam bitirmelisin.⇒ Bankaya olan borçlarını zamanında yatırmalısın.* Bazı cümlelerin yükleminde “-meli, -malı” gereklilik kipi bulunmasa da cümle bir gereklilik, zorunluluk anlamı taşıyabilir.⇒ Ona bunları anlatmamız icap ediyordu.⇒ Tüm sınıfı temizlememiz Göre Cümleler PDF + VideoAşağıdaki bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “Edebiyat Ders Notları PDF” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “Anlamlarına Göre Cümleler PDF” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla ÇEKEBİLECEK YAZILAR ⇒ Cümle Türleri PDF / Slayt ⇒ Yüklem Nedir? ⇒ Ders Notları ⇒ TYT Türkçe ⇒ AYT Edebiyat

anlamlarına göre cümleler 4 sınıf