joBVc. Hakkımızda Bilgiyi eğlenceli bir şekilde sunmayı amaç edinen iyimiböyle sitesi olarak birçok alanda doğru ve faydalı bilgiler sunuyoruz. Tüm alanlar Astronomi, Bilim, Biyoloji, Coğrafya, Donanım, Edebiyat, Ekonomi, Eğitim, Fizik, Güncel konular, Hayvanlar Alemi, Hobiler, İcatlar, İnternet, Kimdir ve Nedir kategorimiz, Kimya, Matematik, Mekanlar, Otomobil Dünyası, Oyun tanıtımları, Psikoloji, Sanat, Sağlık, Teknoloji, Yazılım, Yaşam, Yeme-İçme ve daha neler neler hepsi iyi mi böyle bilgi dizi izle Bilgi Sitesi Basınç Günlük Hayatta Kullanım Alanları, Basınç Nerede Kullanılır Basınç sıvılar ve gazlar üzerinde uygulanması ile birlikte ortaya çıkan etkiye denir. Bunlar genellikle araçlarda daha çok kullanılıyor. Örneğin pistonlar, kaldıraçlar, ağırlık tutucular gibi aletler basınç sayesinde kuvvet uyguluyorlar. Sıvı ve gazın sıkışması sonucunda uyguladığı basınç bunlara etki yaratarak ağır bir yükü kaldırmalarına imkan sağlarlar. Basınçlar farklı alanlarda dahi faydalanılır örneğin iğne yapılırken dahi içindeki sıvıyı aktarmak için arkasından uygulanan basınç sonucunda etki yaratır. Gaz basınçlar genelde parfümlerde görülebilir örneğin parfüm, deodorant, yangın söndürme tüpleri, ocak tüpleri gibi basınç etkisi ile birlikte içersinde bulunanları dışarıya çıkartırlar. Başa dön tuşu Günlük hayatta katı basıncının etkileri nasıl gözlemlenebilir? Bıçak, raptiye, krampon gibi birçok eşya katı basıncı göz önüne alınarak tasarlanmıştır. Basınç, insanların kullandığı birçok eşya ve mekanizmada etkilidir. Bunlardan bir kısmı basıncı arttırmak, bir kısmı da basıncı azaltmak üzere tasarlanmıştır. Aşağıda katı basıncı ilkelerine günlük hayattan örnekler verilmişir. Delme Çivi, raptiye, toplu iğne gibi delici cisimlerin uç kısımlarının sivri olması, yüzey ile olan temas alanını küçülterek basıncı yükseltmek içindir. Kesme Bıçakların kesici kısmı ince yapıldığı taktirde kesiciliği artar. Bu nedenle bıçaklar belirli periyotlarda bileylenir. Bıçağın keskin olmayan tarafındaki metalin yüzey alanının büyük olduğuna dikkat ediniz. Bıçağın sırt tarafını kullanarak kesmek daha büyük kuvvet gerektirir. Aynı durum balta için de söz konusudur. Ayakkabı Karda günlük ayakkabılarla yürümek oldukça zordur. Batmadan kolaylıkla yürüyebilmek için kar ayakkabılarının ve kayakların tabanı geniş yapılmıştır. Futbolcuların ayaklarının çim sahaya daha iyi tutunması için kranponların tabanlarında sivri dişler vardır. Topuklu ayakkabı ile yumuşak zeminde yürümek, düz tabanlı ayakkabıya göre daha zordur. Ağır makineler Raylarda şekil bozukluğuna neden olmamak için trenlerin çok fazla tekerleği vardır. Ağır iş makinelerinin toprağa batmasını engellemek için geniş tekerler ya da paletler kullanılır. Traktörlerin arka tekerlerinin daha geniş yapılmasının nedeni de aynıdır. Ağır makinelerin taban yüzey alanını arttırarak basıncı düşürmek hedeflenir. Canlılar Ördek ve kazların ayaklarının perdeli olması bataklıklarda rahat yürümelerini sağlamıştır. Fil, gergedan ve develerin ayak tabanlarının geniş olması kum ve toprakta kolay yürümelerini sağlar. Etçillerin dişlerinin sivri olması, keskin olmasını alana not bir sorunuz mu var? Basınç 2 18 8 7 Basınç nedir? Basın, birim yüzeye etkiyen dik kuvvettir. Birimi pascal'dır. 0 2 1 10 Katı basıncı ne demektir? Katılar ağırlıkları nedeniyle üzerinde bulundukları yüzeye basınç uygular. Basıncın değeri temas yüzeyine dik olarak etkiyen ağırlık bulunarak hesapla.. Previous Next 0 0 0 0 Bolometre ışınımölçer nedir? Balometre, cisimlerin sıcaklıkları nedeniyle yaydığı ışınımı bütün dalga boylarında ölçmek için kullanılan cihazdır. 2 57 22 8 Yenilenemez enerji nedir? Nükleer enerji ve fosil yakıtlar gibi kullanıldıktan sonra tükenen ve yenilenmesi için çok uzun süre gerektiren enerji kaynaklarından elde edilen ener.. Previous Next 5 44 17 9 İyon nedir? Proton sayısı elektron sayısına eşit olmayan atomlara iyon denir. İki çeşittir anyon ve katyon. Previous Next Sıvıların Basıncının Deneyle Gözlemlenmesi ve Günlük Hayattan Örnekler başlıklı yazımızda sizlere bu konuda detaylı bilgi vermeye çalışacağız. Eğer daha fazla bilgiye ihtiyacınız olursa sitemizde arama yaparak bu bilgilere ulaşabilirsiniz. Şimdi yazımıza geçelim. Sıvılar da katılar gibi yer çekiminin etkisi altındadır. Katılardan farklı olarak sıvılar akışkandır. Bu yüzden sıvılar içine konuldukları kabın yalnız tabanına değil, temas ettikleri bütün yüzeylerine kuvvet uygular. Sıvıların birim yüzeye uyguladıkları dik kuvvete sıvı basıncı denir. Sıvı içerisindeki bir noktaya etki eden sıvı basıncı, o noktanın sıvı yüzeyine olan uzaklığına derinliğine bağlıdır. Aynı sıvı içerisinde daha derinde olan noktada sıvı basıncı daha fazladır. Bu kısa girişten sonra şimdi konuyu biraz daha detaylandıralım durumu basit bir deneyle Basıncının Deneyle Gözlemlenmesi ve Günlük Hayattan Örnekler başlıklı yazımızda biraz daha detaya indiğimizde sizlere şunları aktarabiliriz. Esnek balondan bir parça keselim ve bu parçayı paket lastiği veya bant kullanarak bir huninin üzerine gerelim. Daha sonra lastik hortumun bir ucunu huniye, diğer ucunu içerisinde bir miktar su bulunan U borusuna geçirelim. U borusunu oyun hamuru yardımıyla alanına ait Sıvıların Basıncının Deneyle Gözlemlenmesi ve Günlük Hayattan Örnekler konusu hakkında daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz. Bunun için gerek sitemizden gerekse farklı kaynaklardan araştırma yapabilirsiniz. Yazımıza devam edecek olursak şunları da aktarabiliriz. Şimdi kaldığımız yerden devam edelim. Yazımıza şöyle devam edebiliriz. Bu düzeneği hazırladıktan sonra huniyi içerisinde su bulunan bir kaba yavaş yavaş daldırdığımızda U borusunun açık olan ucundaki suyun giderek yükseldiğini gözlemleriz. Son olarak bu konu hakkında geçmişte birçok araştırma yapıldığı gibi bundan sonra da araştırmalar yapılmaya devam edecek ve yeni bilgiler bizlere ulaştırılacaktır. Bilgiyle kalın… Sponsorlu Bağlantılar KATILARIN ve DURGUN SIVILARIN BASINCIYeryüzünde bulunan bütün maddeler ağırlıklarından dolayı bulundukları zemin üzerine kuvvet uygular. Uygulanan bu kuvvetler cisimler üzerinde bir basınç oluşturur. Buna göre basınç, kuvvetin bir BasıncıBirim yüzeye dik olarak etki eden kuvvete basınç P, kuvvet F ve yüzey alanı da S ile gösterilirse, bağıntıya göre, kuvvet sabit ise, basınç yüzey alanı ile ters orantılıdır. Eşit ağırlıktaki tavuğun bataklıkta ördekten daha fazla batmasının nedeni, tavuğun ayaklarının yüzey alanının ördeğinkine göre küçük, dolayısıyla basıncının ördeğinkine göre büyük olmasıdır. Ördeğin ayağı perdeli olduğu için yüzey alanı büyük, basıncı ise küçüktür. Sivri uçlu çivinin ucundaki basınç büyük olduğu için küt uçlu çiviye göre daha kolay köreldiği zaman bilelenerek yüzey alanı küçültülür ve basıncın artması sağlanır. Bu nedenle aynı kuvvetle daha kolay kesme işlemi sağlanmış kendilerine uygulanan kuvveti ayını yönde ve aynı büyüklğkte basıncı aynen SIVILARIN BASINCISıvıların belli bir şekli yoktur. İçinde bulundukları kabın şeklini alırlar. Sıvıların katılardan temel farkı akışkan olmalarıdır. Bundan dolayı sıvılar bulundukları kabın taban ve yan yüzeylerine yani dokundukları her noktaya basınç kadar su dolukutunun K ve L noktalarından özdeş delik açıldığında alttaki delikten daha hızlı sıvı akışı olup daha uzaktaki bir noktaya temas eder. Bunun nedeni L noktasındaki sıvı basıncının K noktasındakinden büyük olmasıdır. Buna göre sıvı basıncı sıvı yüksekliği ile doğru h yüksekliğine kadar sıvı dolu olan kabın tabanına uygulanan sıvı basıncı,P= = bağıntısı ile h yüksekliği, basıncın uygulandığı noktanın sıvının açık yüzeyine olan dik yüksekliği, rsıvıise, sıvının bağıntıya göre basınç hem sıvı yüksekliği, hem de sıvının özağırlığı ile doğru basıncı bu iki niceliğin dışında kabın şekline ve biçimine bağlı değildir. Sıvı yüksekliği ve sıvının özağırlığı değişmemek şartıyla sıvı hacmine de bağlı basıncı yüzeye daima dik olarak etki eder. Kap yüzeyinde açılan bir delikten çıkan sıvının yüzeye dik olarak çıkması da basıncın yüzeye dik uygulandığını düzgün silindirik kaba akış hızı sabit olan musluktan su akıyor. Suyun yüksekliği zamanla düzgün olarak arttığı için kabın tabanındaki sıvı basıncı da zamanla düzgün olarak kaba akış hızı sabit olan musluktan su akıyor. Kap yukarı doğru daraldığı için kaptaki sıvı yüksekliği zamanla daha hızlı artmaktadır. Dolayısıyla kabın tabanına etki eden sıvı basıncının artış miktarı artarak şekildeki gibi şekildeki kaba akış hızı sabit olan musluktan su akıyor. Kap yukarı doğru genişlediği için kaptaki sıvı yüksekliğindeki artış zamanla kabın tabanındaki sıvı basıncının zamanla değişimi şekildeki gibi kapta birbirine karışmayan r1 ve r2 özağırlıklı sıvılar vardır. Kabın tabanındaki toplam sıvı basıncı, sıvıların ayrı ayrı basınçlarının toplamına = h1 . r1 + h2 . r2 KUVVETİBir kapta bulunan sıvı, ağırlığının etkisi ile dokunduğu bütün yüzeylere kuvvet uygular. Sıvının kap yüzeyinin tamamına uyguladığı kuvvete basınç kuvveti kabın taban alanı S, sıvının özağırlığı r ve sıvı yüksekliği h ise, sıvının kap tabanına uyguladığı basınç kuvvetiF= bağıntısı ile ve prizma şeklindeki kaplarda sıvıların kap tabanına uyguladığı basınç kuvveti sıvının ağırlığına kesiti Şekil – I deki gibi verilen kesik koni biçimindeki kabın tabanına etki eden sıvı basınç kuvveti noktalı çizgiler arasında kalan sıvının ağırlığına eşittir. Geri kalan sıvının ağırlığı yan yüzeyler tarafından – II de ise yine tabana etki e-den sıvı basınç kuvveti, noktalı çizgiler arası sıvı dolu olsaydı o kadar sıvının ağırlığına eşit göre, Şekil – I de basınç kuvveti kaptaki mevcut sıvının ağırlığından küçük, Şekil – II de ise sıvının ağırlığından BASINCI İLETMESİPascal Prensibiİçine sıvı çekilen bir enjektörün ucu kapatılıp piston ileri doğru itilmeye çalışıldığında, itilemediği gözlenir. Yani sıvıların basınç altındaki hacim değişimleri önemsenmeyecek kadar azdır. Yani pratikte sıvılar basınç altında prensibi Kapalı bir kaptaki sıvının herhangi bir noktasına uygulanan basınç kabın şekli nasıl olursa olsun, kabın iç yüzeylerinin her noktasına sıvı tarafından aynı büyüklükte prensibinden yararlanılarak, bileşik kapların ve su cenderelerinin çalışma ilkeleri KaplarAlttaki sıvının en alt düzeyinden yatay çizgi çizildiğinde Y düzeyi bu çizgi üzerindeki basınçlar eşittir. Basınç eşitliğindenPM = PNh2 . d2 = h1 . d1 düzeyi üzerindeki P ve R noktalarındaki basınçlar da eşittir. Fakat X düzeyi üzerindeki K ve L noktalarındaki sıvı basınçları eşit değildir. Eğer K ve L deki basınçlar eşit olsaydı, d1 özkütleli sıvının en üst noktası ile aynı yatay hizadaki d2 özkütleli sıvı içindeki basınçlar da eşit olmalıydı. Bu mümkün olmadığı için PK basıncı ile PL basıncı da eşit olamaz, PK > PL CendereleriAÇIK HAVA BASINCIDünyanın çevresindeki hava tabakası çeşitli gazların karışımından meydana gelmiştir. Bu gaz tabakasına atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, katı ve sıvılar gibi ağırlığından dolayı dokundukları yüzeylere basınç uygular. Bu basınca açık hava basıncı ya da atmosfer basıncı hava basıncının değeri yeryüzüne yakın yerlerde en büyüktür. Yükseklere çıkıldıkça, hava molekülleri azalacağı için açık hava basıncının değeri DeneyiYaklaşık bir metre uzunluğun da olan bir ucu kapalı cam boru alınarak ağzına kadar cıva dolduruluyor. Borunun açık kısmı el ile kapatılıp cıva çanağına daldırıldıktan sonra el çekildiğinde, cıvanın biraz çanağa boşalıp sonra sabit kaldığı görülüyor. Bu durumda borudaki cıva yüksekliği 76 cm ağzı açık olduğu halde cıvanın tamamının çanağa boşalmamasının nedeni, cıva basıncının açık hava basıncı tarafından deney farklı genişlikteki borularla yapıldığında cıva düzeyleri arasındaki farkın yine 76 cm olduğu görülüyor. Yani borudaki cıva yüksekliği borunun kesitine bağlı bu deneyi deniz seviyesinde ve 0 °C sıcaklıkta hava basıncının ölçüldüğü aletlere barometre denir. Şekildeki barometrede çanaktaki cıva üzerine etki eden açık hava basıncı, cıva tarafından itilerek, borudaki cıva basıncını göre,P0 = PcıvaP0 = h . r = 76 . 13,6P0 = 1033,6 sonuca göre açık hava, deniz düzeyinde 1 cm2 lik yüzeye 1 kg-f den fazla yani yaklaşık 10 N değerinde kuvvet Hava Basıncının su dolu bardağın ağzı hava kalmayacak şekilde kağıtla kapatılıp şekildeki gibi ters çevrildiğinde suyun dökülmediği dökülmemesinin nedeni, suyun kağıda uyguladığı basıncın, açık havanın kağıda uyguladığı basınca eşit ya da küçük BasıncıBir yerden başka bir yere uygun şartlarda akabilen maddelere akışkan maddeler denir. Sıvılar ve gazlar akışkan maddelere örnektir. Akışkanlar basınç farkından dolayı akarlar ve akma yönü basıncın büyük olduğu yerden küçük olduğu yere ilgili aşağıdaki yargılar Akışkanlar daima basıncın büyük olduğu yerden küçük olduğu yöne doğru akar. Dağlarda da sular daima aşağı doğru akar. Binaların zeminindeki strofor yardımı ile basınç farkı oluşturularak, su binanın üst katlarına kadar çıkarılır. Odanın kapı ve penceresini açarak hava akımı oluşturulması da basınç farkından Akışkanın hızının arttığı yerde basıncı azalır. Şekildeki düzenekte pompa yardımıyla borunun K ucuna hava üflendiğinde, borudan sıvı yükselerek püskürür. Sıvının yükselmesinin nedeni, sıvının açık yüzeyine uygulanan açık hava basıncı L ucuna iletilir, K ucunda ise akışkanların havanın hızı arttığı için basınç farkı oluşur ve sıvı, basıncının büyük olduğu L ucundan, basıncın küçük olduğu K ucuna doğru hareket KAPLARDAKİ GAZLARIN BASINCIGazların basıncı, gaz moleküllerinin sürekli kabın iç çeperlerine çarpmaları sonucu oluşmaktadır. Kabın iç yüzeyindeki birim yüzeye, birim zamanda çarpma sayısı ne kadar fazla ise, basınç ta o kadar fazladır. Gaz moleküllerinin kabın iç yüzeyindeki her noktaya çarpma sayısı eşit olduğundan, her noktadaki gaz basıncı da eşit kaptaki gazların basıncı genel olarak üç niceliğe Sıcaklık ve hacim sabit ise gaz basıncı molekül sayısı ile doğru orantılıdır. P ~ N2. Sıcaklık ve molekül sayısı sabit ise, kabın yani gazın hacmi ile ters orantılıdır. Hacim arttıkça basınç azalır, hacim azaldıkça basınç Hacim ve molekül sayısı sabit ise, gazın basıncı mutlak sıcaklıkla doğru orantılıdır. Sıcaklık arttıkça gaz moleküllerinin hızı artar ve kabın iç yüzeyinde birim alana çarpma sayısı artar. Bu da basıncın artmasına neden üç nicelik ve basınç arasındaki ilişkiP . V = k . N . T şeklinde ; basınç, V ; hacim, N ; molekül sayısı,T ; mutlak sıcaklık, k ; sabit bir sayıBoyle – Mariotte KanunuBir miktar gazın sıcaklığı sabit kalmak şartı ile basıncı ile hacminin çarpımı sabittir. Şekilde piston ileri itilerek gaz sıkıştırıldığında basınç, hacim çarpımı değişmez. P1 . V1 = P2 . V2 kaptaki gazların basınçlarını ölçmek için kullanılan aletlere manometre denir. Manometrelerde borunun ucu kapalı veya açık olabilir. Şekildeki cam kapta bulunan gazın basıncı kapalı uçlu manometrede h yüksekliğindeki cıvanın basıncına = Pcıva = h cm-Hg anlamı, gazın basıncı h yüksekliğindeki cıvanın basıncına eşittir. Manometreler, barometrelerden faydalanılarak hava basıncının P0 ve cm-Hg birimi cinsinden olduğu bir ortamda, açık uçlu manometrede cıva düzeyleri arasındaki fark şekildeki gibi h kadar ise,Pgaz > = P0+ h değeri cm cinsinden ise gaz basıncı cm-Hg cinsinden uçlu manometrede cıva düzeyleri eşit ise, gazın basıncı açık hava basıncına = açık uçlu manometrede cıva düzeyleri arasındaki fark şekildeki gibi h kadar ise,Pgaz < P0 = P0 – h balonu gibi esnek kaplarda iç basınç daima dış basınca basınç azalırsa iç basınç artar yani balon şişer Dış basınç artarsa iç basınçta artar yani balonun hacmi küçülür. Eğer sıcaklık ve molekül sayısı değişmiyorsa ,balonun basıncının artması hacminin küçülmesi ile sağlanır. Örneğin esnek bir balon yükselirken hacmi artar ve belli bir balonu su içinde aşağı doğru indirirsek dış artacağı için balonun hacmi küçülür ve iç basınç artar. Post Views 114

sıvı basıncının günlük hayatta kullanım alanları